Belgijski sąd zdecydował w środę, że Polska i Rumunia są zobowiązane do odbioru szczepionek przeciw COVID-19 wyprodukowanych przez firmy Pfizer i BioNTech.
Pfizer złożył pozew pod koniec 2023 roku, domagając się od obu państw realizacji umowy zawartej z Komisją Europejską. Kontrakt przewidywał dostarczenie określonej liczby dawek szczepionek w ciągu kilku lat.
Polska w kwietniu 2022 roku odmówiła wykonania umowy, argumentując swoją decyzję zmianą sytuacji pandemicznej, wybuchem wojny w Ukrainie oraz podejrzeniami o nadużycie dominującej pozycji przez koncern Pfizer. W późniejszym czasie podobne stanowisko przyjęła Rumunia.
Sąd w Brukseli nie podzielił tych argumentów i nakazał obu krajom realizację zapisów kontraktu oraz uregulowanie należności. Polska ma odebrać szczepionki o wartości 1,3 miliarda euro, natomiast Rumunia – o wartości 600 milionów euro.
Polskie Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że będzie korzystać ze wszystkich dostępnych środków prawnych, aby zmienić wyrok i bronić interesów kraju. Podkreślono również, że decyzja sądu wymaga szczegółowej analizy pod kątem jej wykonania oraz konsekwencji finansowych i organizacyjnych.
Minister zdrowia Rumunii Alexandru Rogobete zaznaczył, że wskazana kwota nie obejmuje ewentualnych kar za opóźnienia, które dodatkowo zwiększą koszty. Jak dodał, suma ta jest bardzo wysoka i porównywalna z wydatkami na budowę dużego szpitala regionalnego w Rumunii.
Podkreślił również, że decyzja sądu ma charakter wykonalny niezależnie od ewentualnego odwołania. W przypadku wygranej w dalszym postępowaniu środki mogłyby zostać zwrócone.
Pfizer oczekuje, że oba państwa uregulują zobowiązania, wskazując, że wyrok potwierdza znaczenie przestrzegania umów, które były podstawą wspólnej europejskiej odpowiedzi na pandemię, opartej na solidarności państw członkowskich.
W najtrudniejszym okresie pandemii Komisja Europejska wraz z rządami państw UE zdecydowała się na zakup dużych ilości szczepionek, głównie od Pfizera i jego partnera BioNTech, obawiając się niedoborów.
Wraz ze spadkiem zagrożenia pandemicznego część krajów zaczęła domagać się ograniczenia zamówień w celu zmniejszenia kosztów. Pfizer oraz Moderna zgodziły się na przesunięcie części dostaw, jednak dla Polski i Rumunii było to niewystarczające.
