Podczas szczytu w Brukseli przywódcy Unii Europejskiej zgodzili się udzielić Ukrainie pożyczki w wysokości 90 miliardów euro, nie osiągnięto jednak porozumienia w sprawie wykorzystania zamrożonych aktywów rosyjskich.
Porozumienie, osiągnięte po nocnych rozmowach z czwartku na piątek. Kijowowi zapewniono pilnie potrzebną pomoc finansową w czasie, w momencie gdy prezydent USA Donald Trump naciska na szybkie zakończenie trwającej prawie cztery lata wojny z Rosją.
“Dzisiejsza decyzja zapewni Ukrainie niezbędne środki do obrony oraz wsparcia jej obywateli” – powiedział przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa, który prowadził szczyt.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zamieścił na X wpis, w którym ocenił porozumienie jako “istotne wsparcie wzmacniające naszą odporność” i podkreślił, że “ważne jest, aby rosyjskie aktywa pozostały zablokowane, a Ukraina otrzymała gwarancję finansowego bezpieczeństwa na nadchodzące lata”.
Kreml, poprzez głównego negocjatora ds. gospodarczych Kirilla Dmitrijewa, z zadowoleniem odniósł się do faktu, iż nie zdecydowano się “na nielegalne wykorzystanie rosyjskich aktywów do finansowania Ukrainy”. Stwierdził, że “na razie zwyciężyło prawo i zdrowy rozsądek”.
Ostatecznie przywódcy UE uzgodnili udzielenie pożyczki na dwa lata, zabezpieczonej wspólnym budżetem Unii. Początkowo rozważano wykorzystanie około 200 miliardów euro zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego, jednak plan upadł, gdy Belgia – gdzie znajduje się większość tych aktywów – zażądała gwarancji dzielenia się odpowiedzialnością, co okazało się nie do przyjęcia dla pozostałych państw.
Niemiecki kanclerz Friedrich Merz mocno popierał wykorzystanie aktywów rosyjskich, ale przyznał, że finalna decyzja o pożyczce “wysyła wyraźny sygnał” do prezydenta Rosji Władimira Putina.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaznaczyła, że Ukraina będzie musiała spłacić pożyczkę dopiero po tym, gdy Rosja pokryje wyrządzone szkody.
Wspólne zaciągnięcie długu wymaga jednomyślnej decyzji wszystkich 27 państw UE, dlatego Węgry, Słowacja i Czechy otrzymały zwolnienie z tego zobowiązania, aby nie blokować całego procesu.
UE szacuje, że Ukraina potrzebuje dodatkowych 135 miliardów euro w ciągu najbliższych dwóch lat, przy czym problemy finansowe mają rozpocząć się już w kwietniu.
Zełenski podkreślał, że wykorzystanie rosyjskich aktywów jest właściwym rozwiązaniem.
“Aktywa rosyjskie powinny być użyte do obrony przed agresją Rosji i odbudowy tego, co zniszczyły ataki rosyjskie. To moralne, sprawiedliwe i legalne” – określił prezydent Ukrainy, wskazując na konieczność decyzji jeszcze w tym roku, ponieważ mogłaby ona wzmocnić pozycję Ukrainy w negocjacjach pokojowych.
