Ograniczenie prawa do składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Białorusią zostało przedłużone o kolejne 60 dni. Jest to już ósme przedłużenie obowiązujących przepisów, które mają być odpowiedzią na utrzymującą się instrumentalizację migracji.
Rozporządzenie wprowadzające czasowe ograniczenie prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową na granicy z Białorusią zaczęło obowiązywać 27 marca 2025 r. Przepisy przewidują, że ograniczenie może obowiązywać przez 60 dni, a jego dalsze przedłużenie wymaga zgody Sejmu na wniosek Rady Ministrów.
4 września Sejm wyraził zgodę na kolejne przedłużenie ograniczenia. W uzasadnieniu rząd wskazał, że przyczyny, które doprowadziły do jego wprowadzenia, nadal występują.
Ataki na polskie służby
Autorzy uzasadnienia zwrócili uwagę na niebezpieczne zdarzenia, do których miało dochodzić podczas trwania sytuacji związanej z instrumentalizacją migracji. Agresywni cudzoziemcy mieli atakować polskie patrole, wykorzystując m.in. kamienie, butelki, tlące się gałęzie, cegły oraz kije, do których przymocowane były noże i gwoździe.
W dokumencie wskazano także na udział białoruskich służb państwowych w atakach na polskich żołnierzy, policjantów i funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Według autorów wniosku dochodziło m.in. do celowania z broni palnej w polskie służby, rzucania kamieniami, oślepiania funkcjonariuszy laserami i silnym światłem stroboskopowym. Działania te miały utrudniać zapobieganie próbom nielegalnego przekraczania granicy przez migrantów.
W uzasadnieniu zwrócono również uwagę na próby przygotowywania i wykorzystywania tuneli biegnących pod zaporą graniczną. Jak wskazano, miały one służyć do przerzutu grup cudzoziemców do Polski, a działania te były prowadzone pod nadzorem białoruskich służb.
Wyjątki
Od momentu wprowadzenia ograniczenia do 16 sierpnia 2026 r. nie przyjęto wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej od 492 cudzoziemców. Jednocześnie przyjęto wnioski od 178 osób należących do tzw. grup wrażliwych.
Czasowe ograniczenie nie oznacza, że Straż Graniczna nie może przyjmować żadnych wniosków o ochronę międzynarodową. Możliwe jest ich składanie przez małoletnich bez opieki, kobiety ciężarne oraz osoby, które mogą wymagać szczególnego traktowania, zwłaszcza ze względu na wiek lub stan zdrowia.
Ograniczenie nie ma zastosowania także w przypadku osób, co do których Straż Graniczna uzna, że w państwie, z którego bezpośrednio przybyły do Polski, grozi im „rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy”.
