Przywódcy ośmiu państw UE i NATO położonych na wschodniej flance Europy ostrzegli, że Rosja stanowi “najbardziej znaczące, bezpośrednie i długoterminowe zagrożenie” dla ich bezpieczeństwa, zobowiązując się do silniejszej koordynacji obronnej, zwiększenia wydatków wojskowych i bliższej współpracy UE–NATO.
We wspólnej deklaracji podpisanej we wtorek na Szczyciei Wschodniej Flanki w Helsinkach przywódcy Szwecji, Finlandii, Polski, Estonii, Łotwy, Litwy, Rumunii i Bułgarii stwierdzili, że agresja Rosji przeciwko Ukrainie “stanowi głębokie i trwałe zagrożenie dla bezpieczeństwa i stabilności Europy”.
“Strategiczne cele Rosji pozostają niezmienione: stworzenie strefy buforowej rozciągającej się od regionu arktycznego przez Morze Bałtyckie i Czarne po Morze Śródziemne” — głosi deklaracja, podkreślając, że choć wschodnia flanka jest “na pierwszej linii tego zagrożenia”, dotyczy ono “całego kontynentu europejskiego” i wymaga “pilnych i skoordynowanych działań”.
Przywódcy ostrzegli, że aktywność hybrydowa Rosji nasila się: “Złożone operacje hybrydowe Rosji i akty sabotażu przeciwko Europie rosną”, oskarżając Moskwę o “lekceważenie i brak poszanowania dla bezpieczeństwa innych”.
Określili, że próby destabilizacji społeczeństw europejskich “muszą być postrzegane jako część trwającej agresji Rosji wobec Ukrainy”, wskazując na zakłócenia systemów GNSS (Globalne Systemy Nawigacji Satelitarnej), naruszenia przestrzeni powietrznej i incydenty z użyciem dronów zagrażające infrastrukturze krytycznej, a także kampanie dezinformacyjne i ryzyka związane z tzw. flotą cieni.
Potwierdzając poparcie dla Kijowa, przywódcy oświadczyli: “Stajemy zdecydowanie po stronie Ukrainy w jej wysiłkach na rzecz sprawiedliwego i trwałego pokoju”, dodając, że pozostają zobowiązani do zwiększania wsparcia dla Ukrainy “przy jednoczesnym nasilaniu presji na Rosję”.
Zobowiązali się również do bliższej współpracy z państwami będącymi celem rosyjskich działań hybrydowych, podkreślając, że “ich bezpieczeństwo przyczynia się do naszego własnego”, ze szczególnym odniesieniem do Mołdawii.
Autorzy deklaracji z zadowoleniem przyjęli niedawne decyzje UE i NATO dotyczące wzmocnienia odstraszania i obrony, w tym zobowiązania do zwiększenia wydatków obronnych.
Niniejsze decyzje, w tym deklaracje o zwiększeniu wydatków na obronę do 5% PKB, “oznaczają strategiczny punkt zwrotny dla obrony europejskiej i muszą zostać wdrożone niezwłocznie” — czytamy w dokumencie.
Podkreślając centralną rolę NATO, oświadczenie stwierdza: “NATO stanowi fundament zbiorowej obrony swoich sojuszników”, podczas gdy wysiłki obronne UE są “uzupełniające”.
Podkreślono, że “komplementarność między NATO a UE nie jest opcjonalna, jest strategicznym imperatywem”.
W podsumowaniu przywódcy przekazali “jasny i jednoznaczny przekaz”, że “wschodnia flanka Europy jest wspólną odpowiedzialnością i musi być broniona z poczuciem pilności, przywództwa i zdecydowania”, ostrzegając, że “środowisko bezpieczeństwa zmieniło się nieodwracalnie”.
