Los zapowiadanych przez Komisję Europejską flagowych projektów obronnych – w tym systemu przeciwdronowego początkowo nazwanego “ścianą dronów” – pozostaje niepewny. Przywódcy Unii Europejskiej planują nie popierać ich oficjalnie podczas szczytu w Brukseli w przyszłym tygodniu.
Projekty znalazły się w centrum sporu między Komisją Europejską a niektórymi rządami państw członkowskich.
Niektóre kraje twierdzą, że duże inicjatywy obronne powinny być zarządzane przez państwa narodowe i sojusz NATO, a nie przez instytucje UE.
Silne gospodarki obronne, takie jak Niemcy, Francja i Włochy, jasno dały do zrozumienia, że wolą tworzyć koalicje państwowe w celu rozwijania zdolności obronnych, zamiast realizować projekty proponowane przez Komisję.
Państwom północnej i wschodniej Europy zależy na utrzymaniu projektów przy życiu, dlatego planują okazać poparcie na spotkaniu liderów państw wschodniej flanki UE w Helsinkach we wtorek, na dwa dni przed szczytem w Brukseli.
W październiku Komisja przedstawiła cztery flagowe projekty: Europejską Inicjatywę Obrony Przed Dronami (pierwotnie “ściana dronów”), program Eastern Flank Watch wzmacniający wschodnie granice UE, Europejską Tarczę Powietrzną oraz Europejską Tarczę Kosmiczną.
Plan Komisji przewidywał, że liderzy UE zatwierdzą flagowe projekty jeszcze w tym roku, jednak dwa ostatnie projekty wniosków na szczyt – obejmujące najnowszą wersję z piątku – nie zawierają takiego poparcia, donosi agencja Reuters.
Aby punkt znalazł się w końcowych wnioskach szczytu, konieczna jest zgoda wszystkich 27 państw UE, czego na tym etapie trudno się spodziewać. W rezultacie projekty pozostają w zawieszeniu – ani zatwierdzone, ani odrzucone.
Tymczasem państwa UE tworzą własne koalicje w celu uzupełnienia luk w zdolnościach obronnych Europy, niezależnie od flagowych projektów. W tym modelu kraje członkowskie wspólnie rozwijają i pozyskują systemy przeciwdronowe, zamiast działać w ramach propozycji Komisji.
Komisja zaproponowała, by flagowe projekty mogły zostać uznane za Europejskie Projekty Obronne o Wspólnym Zainteresowaniu, co dawałoby dostęp do finansowania UE. Jednakże koalicje państw również mogą zgłaszać projekty o wspólnym zainteresowaniu, a o finansowaniu decydują rządy.
Początkowa propozycja dotycząca “ściany dronów” napotkała sprzeciw krajów południowej i zachodniej Europy, które uważały, że projekt zbyt mocno koncentruje się na Europie wschodniej, podczas gdy zagrożenia dronowe występują w całym regionie.
Komisja zmieniła plan, tworząc sieć ogólnounijną, ale sceptycyzm wobec inicjatywy UE pozostał.
Koncepcja ”ściany dronów” przyciągnęła uwagę po incydentach z rosyjskimi dronami, które we wrześniu wtargnęły do Polski, a także po podobnych sytuacjach w Rumunii, Danii i Niemczech. Projekt miałby obejmować sieć systemów zakłócających i środków obrony zdolnych do neutralizacji dronów.
