Turecki minister skarbu i finansów Mehmet Simsek powiedział, że wojna na Bliskim Wschodzie zasadniczo zmieni sytuację gospodarczą i bezpieczeństwa w regionie, przyspieszając działania na rzecz ograniczenia strategicznych zależności, dywersyfikacji szlaków handlowych i wzmocnienia współpracy regionalnej.
Przemawiając w sobotę podczas panelu TRT World Forum zatytułowanego „W kierunku trudnego ożywienia: gospodarki narodowe po wojnach na Bliskim Wschodzie”, Simsek ostrzegł, że konflikt wywołał poważny szok podażowy, szczególnie na rynkach energii, którego skutki wykraczają daleko poza region.
„Skala zakłóceń, z którymi mamy obecnie do czynienia, jest dwukrotnie większa niż podczas embarga naftowego z lat 1973–1974 i siedmiokrotnie większa niż w przypadku zakłóceń w dostawach energii związanych z wojną rosyjsko-ukraińską” - powiedział.
Simsek zauważył, że znaczna część regionu już zmagała się z recesją, natomiast kraje znajdujące się na pierwszej linii konfliktu odnotowały znaczne spadki eksportu i importu.
W skali globalnej wzrost gospodarczy uległ spowolnieniu, a warunki finansowe zaostrzyły się w związku z wyższą inflacją, częściowo napędzaną przez konflikt.
Powołując się na badanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), obejmujące 170 konfliktów od 1946 roku, powiedział, że wojny zazwyczaj prowadzą do spadku produkcji gospodarczej o 3-7%. Dodał, że trwałe ożywienie gospodarcze zależy od osiągnięcia długotrwałego pokoju.
„Jeśli nie będzie trwałego pokoju, bardzo trudno będzie mówić o trwałym ożywieniu gospodarczym” - powiedział.
Strategiczne położenie Turcji
Simsek argumentował, że konflikt skłoni państwa do ponownego przeanalizowania swoich strategicznych zależności, w szczególności uzależnienia od kluczowych szlaków morskich, takich jak cieśnina Ormuz.
Jak powiedział, rządy prawdopodobnie zwiększą inwestycje w alternatywne korytarze handlowe, infrastrukturę, bezpieczeństwo energetyczne i połączenia regionalne, aby ograniczyć podatność na przyszłe zakłócenia.
Minister podkreślił również potrzebę wzmocnienia integracji gospodarczej na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej (MENA), gdzie handel wewnątrzregionalny pozostaje stosunkowo ograniczony w porównaniu z innymi częściami świata.
Jak wynika z danych przedstawionych przez Simseka, handel wewnątrzregionalny stanowi około 67%. wymiany handlowej w Europie i 59%. w Azji Wschodniej i na Pacyfiku, podczas gdy w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach wynosi zaledwie 15%.
Stwierdził, że dywersyfikacja gospodarcza będzie niezbędna do zwiększenia wymiany handlowej w regionie MENA.
Turcja kontynuuje działania mediacyjne
Odnosząc się do pozycji Turcji, Simsek powiedział, że Ankara pozostaje zaangażowana w handel oparty na zasadach oraz regionalną integrację gospodarczą, pomimo nasilających się na świecie tendencji protekcjonistycznych.
Turcja zawarła 54 umowy o wolnym handlu, które obejmują niemal 70% jej eksportu. Trwają również negocjacje w sprawie nowych umów z Japonią, Indonezją, Radą Współpracy Zatoki Perskiej oraz Kanadą.
Simsek podkreślił także rolę Turcji w projektach rozwoju połączeń regionalnych, w tym w Środkowym Korytarzu łączącym Pekin z Londynem oraz projekcie Drogi Rozwoju, który ma połączyć Zatokę Perską i Irak z Turcją oraz rynkami europejskimi.
Zwrócił uwagę, że Turcja podejmuje również inicjatywy dyplomatyczne i działania mediacyjne, w tym uczestniczy w pracach nad porozumieniem pokojowym między Armenią a Azerbejdżanem, stara się ułatwiać negocjacje między Rosją a Ukrainą oraz angażuje się w działania na rzecz osiągnięcia pokoju w Strefie Gazy.
Wzmacnianie zdolności obronnych
Minister podkreślił jednak, że inwestycjom na rzecz pokoju musi towarzyszyć wzmacnianie zdolności obronnych.
Rosnący potencjał tureckiego przemysłu obronnego, obejmującego około 4000 przedsiębiorstw i od 1400 do 1500 realizowanych projektów, staje się coraz ważniejszym atutem kraju.
Simsek poinformował, że turecki sektor obronny odnotował w ubiegłym roku zamówienia o wartości około 18 mld dolarów, a Turcja zajęła 11. miejsce wśród światowych eksporterów uzbrojenia.
Zwrócił również uwagę na potencjalną rolę Turcji w powojennej odbudowie, szacując, że potrzeby związane z odbudową sąsiednich regionów dotkniętych konfliktami mogą w ciągu najbliższej dekady wynieść co najmniej bilion dolarów.
Kończąc swoje wystąpienie powiedział, że dzięki bazie przemysłowej, infrastrukturze i rozwijającemu się sektorowi usług Turcja jest dobrze przygotowana do czerpania korzyści z pogłębiającej się integracji regionalnej.
„Wojny nie leżą w naszym interesie. Najwięcej zyskujemy na stabilności, pokoju i dobrobycie w regionie” - powiedział.
