Prezydent USA Donald Trump stwierdził, że porozumienie kończące wojnę Rosji z Ukrainą jest bliżej niż kiedykolwiek, podczas gdy europejscy przywódcy zaproponowali wielonarodowe siły do egzekwowania ewentualnego porozumienia pokojowego.
“Myślę, że jesteśmy teraz bliżej niż kiedykolwiek wcześniej” — powiedział Trump reporterom w Gabinecie Owalnym, dodając, że prowadził “bardzo długie i bardzo dobre rozmowy” z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim oraz przywódcami Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i NATO.
Wypowiedzi te padły, gdy kluczowe europejskie mocarstwa spotkały się w Berlinie z Zełenskim, by posunąć do przodu wysiłki dyplomatyczne zmierzające do zakończenia wojny rozpoczętej w 2022 roku. Rosja nie odpowiedziała jeszcze formalnie na najnowsze propozycje.
Propozycja europejska, spotkania USA
W wspólnym oświadczeniu europejscy przywódcy zaproponowali utworzenie wielonarodowych sił w ramach tego, co opisali jako wspierane przez USA “solidne gwarancje bezpieczeństwa”, mające zapewnić, że Rosja nie złamie przyszłego porozumienia pokojowego.
Zełenski powiedział wcześniej, że rozmowy z wysłannikami Trumpa były “niełatwe”, ale przyniosły “postęp” w kwestii gwarancji bezpieczeństwa.
Drugiego dnia spotkał się z wysłannikiem specjalnym Trumpa Stevem Witkoffem oraz zięciem prezydenta Jaredem Kushnerem, aby omówić propozycje zakończenia wojny.
Mimo przyjęcia z uznaniem nowych gwarancji bezpieczeństwa oferowanych przez Waszyngton, Zełenski stwierdził, że pozostają różnice w kwestii terytoriów.
“Odbyło się wystarczająco dużo rozmów na temat terytorium i myślę, że, mówiąc szczerze, nadal mamy różne stanowiska” – powiedział dziennikarzom.
Europejskie oświadczenie wskazywało, że siły zbrojne Ukrainy powinny nadal otrzymywać szerokie wsparcie i utrzymać stan pokojowy w wysokości 800 000 żołnierzy.
Zaproponowano również mechanizm monitorowania i weryfikacji zawieszenia broni kierowany przez USA, mający identyfikować naruszenia i zapewniać wczesne ostrzeganie przed przyszłymi atakami.
Urzędnicy amerykańscy ostrzegli, że Ukraina będzie musiała zaakceptować porozumienie, dopóki gwarancje pozostają na stole.
Jeden z amerykańskich urzędników powiedział, że propozycja zapewni gwarancje bezpieczeństwa podobne do artykułu piątego NATO, choć Trump wcześniej wykluczył formalne przyjęcie Ukrainy do sojuszu.
Trump mówił, że nieuniknione będzie oddanie przez Ukrainę części terytorium, co Zełenski odrzucił.
Zełenski wyznacza czerwone linie i określa potrzeby finansowe
Zełenski powiedział, że Ukraina nie uzna regionu Donbas jako rosyjskiego, ani “de jure, ani de facto”, i wykluczył utworzenie jakiejkolwiek “strefy wolnego handlu” pod kontrolą Rosji.
Powiedział, że w rozmowach omawiano pakiet odstraszający dla obrony Ukrainy i że Kijów liczy na 45 miliardów euro wsparcia obronnego rocznie, jeśli wojna będzie się dalej toczyć. Jeśli działania zbrojne ustąpią, środki te miałyby zostać przeznaczone na odbudowę.
Zełenski dodał, że Ukraina liczy na alternatywne źródła finansowania, jeśli plan pożyczkowy na reparacje zawiedzie, i ostrzegł, że Kijów poprosi Stany Zjednoczone o więcej broni, jeśli Rosja odrzuci plan pokojowy.
Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow powiedział, że Rosja oczekuje, iż Stany Zjednoczone przedstawią szczegóły propozycji omawianych w Berlinie.
