Ukraina zaapelowała do Polski o koncentrowanie się na tych elementach wspólnej historii, które sprzyjają współpracy i wzajemnemu wsparciu. Według informacji przekazanych przez Interfax-Ukraina, zdaniem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy zjednoczenie obu narodów „zawsze wzmacniało bezpieczeństwo i wolność”.
„Nasz wspólny apel do Polski, naszych sojuszników i przyjaciół, brzmi: starajmy się szukać w przeszłości powodów do jedności. Szukajmy podstaw do wspólnej walki przeciwko naszemu wspólnemu wrogowi, który dziś chce zniszczyć zarówno Ukrainę, jak i Polskę” – oznajmił rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy Heorhij Tychyj podczas briefingu prasowego w Kijowie.
Jak przekazała Polska Agencja Prasowa powołując się na informacje przekazane przez Interfax-Ukraina, Rzecznik MSZ podkreślił, że zarówno Polska, jak i Ukraina mogą odnaleźć w historii argumenty przemawiające za podziałami, ale również takie, które wskazują na potrzebę wspólnego działania. Jak zaznaczył, strona ukraińska chciałaby skupiać się przede wszystkim na tym, co łączy oba państwa oraz umożliwia wspólne przeciwstawianie się zagrożeniom.
„Jeśli będziemy szukać powodów do podziałów, to z pewnością je znajdziemy. Jeśli będziemy szukać powodów do jedności i wspólnego przeciwstawiania się wspólnemu wrogowi, również je znajdziemy. Chcielibyśmy koncentrować się właśnie na tym drugim” – powiedział.
Tychyj określił Polskę mianem „pierwszego strategicznego sojusznika i przyjaciela” Ukrainy. Przypomniał, że Warszawa udzieliła wsparcia od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji, przyjmując uchodźców oraz odgrywając istotną rolę w organizacji pomocy, dostaw uzbrojenia i działań logistycznych. Wyraził również nadzieję, że współpraca między krajami będzie kontynuowana w przyszłości.
Przyznał, że obecnie widoczne jest zaostrzenie sporów dotyczących kwestii historycznych. Jednocześnie zaznaczył, że w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy „wykonano ogromną pracę”, mającą na celu osiągnięcie porozumienia „nawet w najtrudniejszych sprawach związanych ze wspólną przeszłością” . Wskazał między innymi na prowadzone pod koniec 2024 roku prace poszukiwawczo-ekshumacyjne.
Jak przekazał, obecnie kontynuowane są kolejne działania tego typu w Hucie Pieniackiej w obwodzie lwowskim. Podkreślił również gotowość strony ukraińskiej do dalszej współpracy oraz wydawania niezbędnych zgód związanych z tego rodzaju przedsięwzięciami.
W imieniu ukraińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Tychyj wyraził ubolewanie nad „obserwowanym zaostrzeniem sytuacji”. Ocenił przy tym, że taka sytuacja jest korzystna wyłącznie dla Moskwy.
Wypowiedzi rzecznika pojawiły się po decyzji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu elitarnemu Samodzielnemu Centrum Sił Operacji Specjalnych „Północ” imienia „Bohaterów UPA”. Krok ten spotkał się z krytyczną reakcją polskich władz.
W związku z tym podczas poniedziałkowego posiedzenia Kapituły Orderu Orła Białego poruszono kwestię ewentualnego odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu najwyższego polskiego odznaczenia państwowego, które otrzymał w 2023 roku z rąk ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy. Jak poinformował rzecznik prezydenta Karola Nawrockiego Rafał Leśkiewicz, kapituła przedstawiła swoją opinię, a decyzję w tej sprawie prezydent podejmie „w odpowiednim czasie”.
Polska i Ukraina od wielu lat mają różne stanowiska wobec działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) oraz Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Strona polska uznaje wydarzenia na Wołyniu za ludobójstwo, natomiast w ukraińskiej interpretacji są one przedstawiane jako rezultat konfliktu zbrojnego, za który odpowiedzialność ponosiły obie strony. Na Ukrainie organizacje OUN i UPA są również często postrzegane przez pryzmat ich działalności antysowieckiej po II wojnie światowej.
