W Stambule w środę odbyła się konferencja “Wymiar morski bezpieczeństwa energetycznego na Morzu Bałtyckim i Morzu Czarnym – wspólne wyzwania, wspólne perspektywy”, w której wzięli udział przedstawiciele Turcji, Europy, dyplomaci, analitycy oraz eksperci branżowi.
Wydarzenie zostało zorganizowane wspólnie przez Ambasadę Polski w Ankarze, Konsulat Generalny w Stambule oraz Turecką Fundację Rozwoju Gospodarczego (IKV).
Podczas spotkania dyskutowano o rosnących podatnościach najważniejszych morskich korytarzy energetycznych Europy, w kontekście wzrastających zagrożeń hybrydowych, napięć geopolitycznych i przyspieszającej transformacji energetycznej.
Sekretarz Generalny IKV, Cigdem Nas, podczas otwarcia podkreśliła strategiczne znaczenie przestrzeni morskiej. Z kolei ambasador Polski w Turcji, Maciej Lang, zaznaczył, że bezpieczeństwo było jednym z priorytetów polskiej prezydencji w Radzie UE w pierwszej połowie tego roku, zwracając uwagę na odporność łańcuchów dostaw energii i ochronę kluczowej infrastruktury, takiej jak podmorskie kable komunikacyjne.
Lang podkreślił, że bezpieczeństwo energetyczne jest równie istotne dla Turcji i że oba państwa, jako długoletni partnerzy i sojusznicy, mogą wspierać łączność i interoperacyjność na wschodnim skrzydle NATO.
Przewodniczący IKV, Ayhan Zeytinoglu, porównał sytuację w basenach Bałtyku i Morza Czarnego. Zwrócił uwagę na incydenty w przestrzeni powietrznej, cyberataki i zakłócenia podmorskich kabli, które zmieniają postrzeganie zagrożeń w regionie. Wspomniał o ostatnich incydentach z rosyjskimi tankowcami w strefie ekonomicznej Turcji, określając je jako “niebezpieczną eskalację”.
Gustav Lindstrom, dyrektor generalny Rady Państw Morza Bałtyckiego (CBSS), określił region jako “szachownicę dla zakłócających operacje hybrydowe”. Zaznaczył ogromne koszty ekonomiczne – uszkodzenie dużego gazociągu może kosztować nawet 87 mln dolarów dziennie i wymagać miesięcy napraw.
Rafal Hryniewiecki z polskiego Departamentu Współpracy Gospodarczej podkreślił znaczenie partnerstwa Polski i Turcji, które opiera się na sześciu wiekach relacji dyplomatycznych. Omówił polską strategię, w tym rozwój LNG, farm wiatrowych na morzu oraz koordynację działań NATO i CBSS, określając Turcję jako “strategiczny węzeł dla globalnych przepływów energii”.
Zwrócił uwagę na polską ustawa “Bezpieczny Bałtyk”, która umożliwia Marynarce Wojennej i Siłom Powietrznym ochronę gazociągów, kabli i farm wiatrowych na morzu. Podkreślił, że wspólne zagrożenia wymagają wspólnych odpowiedzi.
Eksperci zgodnie stwierdzili, że Bałtyk i Morze Czarne stały się kluczowe dla bezpieczeństwa energetycznego Europy, jednocześnie są one także obszarami wysokiego ryzyka.
Podczas dyskusji panelowych zwracali uwagę na potrzebę ochrony podmorskich kabli, gazociągów i farm wiatrowych, znaczenie cyberbezpieczeństwa oraz konieczność współpracy NATO, UE i lokalnych platform. Wskazywano także na znaczenie systemów wczesnego ostrzegania opartych na AI i danych satelitarnych oraz konieczności współpracy NATO, UE i regionalnych platform.
